«یاد لامرد» تلاشی مردمی برای ثبت یک فاجعه تاریخی در ادبیات ایران است

به گزارش خبرگزاری سلامت (طبنا) از فارس، در پی انتشار فراخوان نخستین دوره جایزه ادبی «یاد لامرد» در بخش‌های شعر و داستان کوتاه، این رویداد فرهنگی با هدف بازتاب ادبی فاجعه لامرد و ثبت آن در حافظه تاریخی و فرهنگی کشور آغاز به کار کرده است.

سمیه جمالی، مدیر اجرایی جایزه ادبی «یاد لامرد»، در گفت‌وگو اختصاصی با خبرنگار طبنا، با تشریح پیشینه شکل‌گیری این رویداد اظهار کرد: گروه خانه راوی از ۱۱ اسفندماه با هدف ثبت روایت‌های جنگ فعالیت خود را آغاز کرد و تاکنون چهار کتاب با عناوین «با وطن» و «خط خاک» ویژه بزرگسالان، «بی‌تاب آسمان» برای نوجوانان و «قلب ایران» برای کودکان منتشر کرده است.

وی افزود: پس از انتشار خبر فاجعه لامرد در رسانه‌ها، اعضای خانه راوی به این جمع‌بندی رسیدند که این حمله باید در سطح گسترده‌تری روایت شود و ابعاد آن به گوش مردم ایران و جهان برسد. از همین رو، با همفکری و مشورت اهالی ادبیات و جمع‌آوری اطلاعات، زمینه برگزاری یک رویداد ادبی مستقل فراهم شد.

جمالی با اشاره به نبود حمایت نهادها و دستگاه‌های مسئول از این حرکت فرهنگی تصریح کرد: با وجود پیگیری‌ها و تلاش برای جلب حمایت، هیچ ارگان یا نهادی برای همراهی با این طرح پیشقدم نشد؛ اما اعضای خانه راوی با تکیه بر انگیزه‌های انسانی و احساس مسئولیت فرهنگی خود تصمیم گرفتند این جایزه ادبی را برگزار کنند تا فاجعه لامرد در تاریخ ثبت شود.

چرا شعر و داستان کوتاه؟

مدیر اجرایی جایزه ادبی «یاد لامرد» درباره انتخاب دو قالب شعر و داستان کوتاه برای این رویداد گفت: شعر و داستان عرصه‌هایی هنرمندانه هستند که دست نویسنده و شاعر در آن‌ها برای روایت و بازنمایی یک واقعه بازتر است. اگر قرار بود صرفاً در قالب مستند و روایت‌های شخصی فعالیت کنیم، حضور نویسندگان در لامرد و سفر به این منطقه ضرورت پیدا می‌کرد؛ در حالی که چنین امکانی برای همه علاقه‌مندان فراهم نبود. به همین دلیل، قالب شعر و داستان کوتاه را برای این حرکت فرهنگی انتخاب کردیم.

وی با تأکید بر اینکه محور اصلی آثار باید فاجعه لامرد باشد، بیان کرد: شرکت‌کنندگان می‌توانند از زوایای مختلف به این حادثه بپردازند و با بهره‌گیری از عنصر خیال، روایت‌های متفاوت و خلاقانه‌ای خلق کنند؛ اما تأکید ما این است که تمرکز آثار بر خود فاجعه لامرد باشد، نه اینکه موضوع به کلیت جنگ تعمیم پیدا کند.

فراخوان برای جمع‌آوری مستندات و روایت‌ها

جمالی با اشاره به اهمیت دسترسی نویسندگان و شاعران به اطلاعات دقیق و مستند درباره این واقعه خاطرنشان کرد: گروهی در پیام‌رسان بله با عنوان «یاد لامرد» ایجاد کرده‌ایم و تلاش می‌کنیم اطلاعات و مستندات موجود را در اختیار علاقه‌مندان قرار دهیم.

وی از مردم ایران، به‌ویژه مردم لامرد، دعوت کرد با ارائه اطلاعات، اسناد، روایت‌ها و خاطرات خود به این حرکت فرهنگی کمک کنند تا نویسندگان و شاعران بتوانند با شناخت دقیق‌تر و اطلاعات کامل‌تر، آثاری تأثیرگذارتر خلق کنند و صدای این مظلومیت را رساتر به گوش جهانیان برسانند.

داوری مستقل و تخصصی؛ آثار با کد ارزیابی می‌شوند

مدیر اجرایی جایزه ادبی «یاد لامرد» درباره سازوکار انتخاب آثار برگزیده نیز گفت: انتخاب هیئت داوران بر عهده دبیر علمی جایزه، دکتر رضا زنگنه، خواهد بود و داوران بخش شعر و داستان کوتاه به‌صورت جداگانه و از میان شاعران و نویسندگان متخصص و باتجربه انتخاب و معرفی می‌شوند.

وی با تأکید بر اهمیت استقلال و شفافیت در فرآیند داوری افزود: با وجود اینکه اعضای هیئت مؤسس خانه راوی از استادان و صاحب‌نظران باتجربه حوزه ادبیات هستند، تصمیم گرفته‌ایم تمام فرآیند داوری به افرادی خارج از مجموعه مؤسس سپرده شود تا ارزیابی آثار با استقلال و بی‌طرفی انجام گیرد.

به گفته جمالی، آثار ارسالی بدون درج نام صاحبان اثر و صرفاً با کد اختصاصی در اختیار داوران قرار خواهد گرفت و اسامی داوران نیز در زمان مقتضی از سوی دبیر علمی جایزه اعلام می‌شود.

برگزاری کارگاه آموزشی و انتشار آثار منتخب

جمالی در ادامه از برگزاری یک کارگاه آموزشی رایگان خبر داد و اظهار کرد: برای این منظور از یکی از استادان برجسته داستان‌نویسی دعوت کرده‌ایم تا در یک کارگاه دوساعته برخط، اصول کلی داستان‌نویسی با تأکید بر شیوه روایت موضوعات مرتبط با جنگ را آموزش دهد.

وی درباره انتشار آثار برگزیده نیز گفت: همان‌طور که در فراخوان اعلام شده، آثار منتخب در صورت برخورداری از سطح کیفی مطلوب، در قالب کتاب منتشر خواهند شد. امیدواریم نویسندگان و شاعرانی که نسبت به این واقعه احساس مسئولیت می‌کنند، با حضور در این رویداد و استفاده از ظرفیت قلم خود، به ثبت این بخش از تاریخ کمک کنند.

مدیر اجرایی جایزه «یاد لامرد» درباره احتمال ترجمه آثار به زبان‌های دیگر و معرفی بین‌المللی آن‌ها نیز توضیح داد: در حال حاضر برای نخستین دوره چنین برنامه‌ای پیش‌بینی نشده است؛ اما در صورت استقبال از این رویداد و برخورداری از حمایت‌های لازم، می‌توان در دوره‌های بعدی به این موضوع و توسعه فعالیت‌ها در سطح گسترده‌تر فکر کرد

.

نبود حمایت نهادی؛ حرکت با اتکا به ظرفیت‌های مردمی

جمالی با اشاره به پیگیری‌های انجام‌شده برای جلب حمایت نهادهای فرهنگی و مسئولان گفت: ماه‌هاست برای جلب مشارکت و همراهی مجموعه‌های مختلف تلاش کرده‌ام، اما تاکنون هیچ نهادی برای حمایت از این حرکت پیشقدم نشده است.

وی افزود: به نظر می‌رسد برخی نهادها و مسئولان پس از آغاز حرکت‌های مردمی به اهمیت موضوع توجه می‌کنند؛ با این حال، همان‌طور که در روزهای نخست جنگ با امکانات محدود توانستیم کتاب‌هایی منتشر کنیم و روایت‌هایمان را به رسانه‌ها برسانیم، امروز نیز ناامید نیستیم و تلاش می‌کنیم در حد توان خود قدمی برداریم.

مدیر اجرایی جایزه ادبی «یاد لامرد» با تأکید بر ضرورت همراهی مجموعه‌های فرهنگی و مسئولان اظهار کرد: امیدواریم همه دست به دست هم بدهند تا بتوانیم صدایی واحد و اثرگذار در بازتاب این واقعه باشیم.

«یاد لامرد»؛ گامی برای مقابله با فراموشی تاریخی

جمالی در پایان با بیان اینکه فعالیت‌های فرهنگی و رسانه‌ای هرچند کوچک، می‌توانند در کنار یکدیگر به نتیجه‌ای بزرگ منجر شوند، گفت: کارهایی که انجام می‌شود مانند قطرات باران هستند و هر فرد به سهم خود می‌تواند نقشی ایفا کند. هنوز بسیاری از هم‌وطنان ما از فاجعه لامرد اطلاع ندارند و حتی با دیدن پوستر این جایزه می‌پرسند در لامرد چه اتفاقی افتاده است؛ همین پرسش، نقطه آغاز آگاهی و توجه به این واقعه است.

وی خاطرنشان کرد: ما ادعای بزرگی نداریم؛ گروهی از نویسندگان هستیم که احساس وظیفه کرده‌ایم تا بخشی مهم از تاریخ را به‌درستی ثبت کنیم. امیدواریم این حرکت با همراهی اهالی قلم و حمایت مردم و نهادهای فرهنگی ادامه پیدا کند و آثار آن به ماندگاری این واقعه در حافظه تاریخی کشور کمک کند.

بر اساس فراخوان منتشرشده، شرکت در نخستین دوره جایزه ادبی «یاد لامرد» برای عموم اهالی قلم آزاد است و علاقه‌مندان می‌توانند آثار خود را حداکثر تا ۹ اسفندماه ۱۴۰۵ به شناسه **@Admin_khaneravii** ارسال کنند. به نفرات اول تا سوم هر بخش نیز جوایز نقدی اهدا خواهد شد.

گفت گو از : جمشید غضنفری